close
تبلیغات در اینترنت
لک پرس
لک پرس
رسانه فرهنگی قوم لک
مطالب پر بازدید
مطالب تصادفی
شرح مختصری از زندگینامه وسرگذشت کریم خان زند

تاریخ تولد ومحل تولد: 

👇👇👇

کریم‌خان زَند (زادهٔ ۱۰۸۳ خورشیدی در روستای پری، ملایر، ۱۱۱۹هجری قمری)


مدت فرمانروایی: 

👇👇👇

فرمانروای ایران از (۱۱۶۳ تا ۱۱۹۳ ه‍. ق.)

نام پدر: ایناق خان 

نام برادران: صادق‌خان زند وزکی خان زند(نابرادری او، از طرف مادر) 

* فرزندان او هفت تن، چهار پسر و سه دختر بودند.


پسران او به نام‌های:

👇👇👇

پسر اول ایشان ابوالفتح خان فرزند ارشد او بود که در سال ۱۱۶۹ هجری قمری به دنیا آمد او پس از مرگ پدر حدود سه ماه حکومت را در دست داشت اما بر اثر بی‌کفایتی نتوانست سلطنت کند و سرانجام

به دست صادق‌خان عموی خود مبحوس و به فرمان علی‌مردان خان کور شد او چند سال در شیراز زندگی کرد و سپس در سن سی سالگی وفات یافت و در شاه‌چراغ مدفون شد.

 

پسر دوم کريم‌خان، محمدرحيم‌خان نام داشت که در سال ۱۱۷۳ هجری قمری متولد شد اما در سن ۱۸ سالگی یعنی در زمان حیات پدر در گذشت.


سومين پسر خان زند، محمدعلی‌خان نام داشت که در سال ۱۱۷۴ هجری قمری مادرش زنی یهودی نو مسلمان بود این جوان نیز همچون ابوالفتح‌خان سبک مغزی بود وی در سال ۱۲۰۶ هجری قمری وفات یافت.


پسر چهارم کريم‌خان، محمدابراهيم‌خان بود که در سال ۱۱۸۲ هجری قمری به دنیا آمد و هنگام مرگ پدر تنها یازده سال داشت او نیز به دست علی‌مردان خان کور شد پس از تسلط قاجار به به دستور آقامحمدخان به مازندران فرستاده شد و در سن۳۴ یا ۳۵ وفات یافت


دختران خان زند:

👇👇👇

۱- پری جهان خانم، او در سال ۱۱۶۹ با  علی‌مرادخان ازدواج کرد.


۲- خانم کوچک، او نيز با ابراهيم پسر صادق‌خان ازدواج کرد.


۳-بی ‌بی کوچک، او با احمد مرادخان پسر علی مرادخان ازدواج کرد.


شهرت ولقب:

👇👇👇

شهرت: وکیل الرعایا 

لقب: توشمال، خانی

مشخصات فردی:

سراسر زندگی او در امید گذشت، ویژه‌ترین خصیصه‌ی او قناعت و دوری از تشریفات بود. او شوخ طبع و بزم دوست بود. در سواری و جنگ‌آوری بسیار دلاور و چیره‌دست بود. ساده، نیک‌اندیش و دادگر بود و تا جایی که شدنی بود از سخت‌گیری دوری می‌جویید. به دانشمندان و دانش‌جویان احترام می‌گذاشت و در کار دین تعصب نداشت و به خرافات همه‌گیر، بی‌باوری و بی‌اعتقادی نشان می داد.


آثار به جای مانده از او:

👇👇👇

برای حصارشهر شیراز شش دروازه وبارو ساخت:

دروازه باغشاه، دروازه شاه میر حمزه، دروازه سعدی، دروازه قصابخانه، دروازه شاه داعی، دروازه کازرون.


*از دیگر بناهای اداری و دولتی که در شیراز ساخته شدتوسط کریم خان زند:

👇👇👇

ارگ کریم خان، دیوان خانه، میدان بزرگی به نام توپخانه، بازاروکیل، مسجدوکیل، حمام وکیل، باغستان‌های زیبا، عمارت کلاه فرهنگی، مدرسه وکیل و...


*وی کارخانه‌های چینی‌سازی و شیشه‌گری در ایران احداث کرد. صنایع و بازرگانی در دورۀ وی رونق فراوان یافت.


*دلیل اینکه غَربیان وی را پادشاهی بزرگ نمی‌دانستند؛ این بود که درزمان فرمانروایی او به غربیان امتیازی داده نشد.


*يکی از بزرگترين اشتباهات سياسی کريم‌خان، عدم تعيين جانشين برای خود بود. همين امر بلافاصله بعد از مرگ او، موجب اختلاف وکشتار ميان بازماندگانش (طوایف زند و بگله) شد. بسیاری از کارشناسان سیاسی تاریخی این سهل انگاری از جانب وی را علت فروپاشی سلسلهٔ زندیه می‌دانند.


*واحدپول رایج در زمان وی شاهی واشرفی بوده است، او به نام خود سکه زد وبرروی سکه‌های دوران خود این بیت شعرحک شده است(شد آفتاب و ماه و سیم در جهان_ از سکهٔ امام به حق صاحب الزمان) ودر  پشت  آن، عبارت (یا کریم )که به نام  کریم خان اشاره دارد، حک شده است.


*کریم خان زند در اداره کشور، بر پایه تعاریف نوین علم سیاست، دموکرات، فدرالیست، آزادی خواه و جمهوری خواه شمرده می‌شود. وی خودمختاری خراسان، استقلال افغانستان و مدیریت محلی در ولایات ایران را به رسمیت شناخت، در عین آن که با آشوب و یغما به مبارزه می‌پرداخت. از آن نمونه مدارا با میرمهنا و مدیریت محلی او در جنوب ایران و نیز قاجار در شمال ایران بود.

@

کریم خان زند در اداره کشور، بر پایه تعاریف نوین علم سیاست دموکرات، فدرالیست، آزادی خواه و جمهوری خواه شمرده می‌شود.


روابط با دولتهای خارجی:

👇👇👇

او با دولت های هلند، عثمانی، فرانسه، انگلیس ارتباط سیاسی اقتصادی برقرار نمود و کنسول‌گری ایران در این کشورها دائر شد. به روسیه اجازه نداد که از خاک ایران برای حمله به عثمانی استفاده کند. بصره را ضمیمهٔ خاک ایران کرد و برتمامی اروند رود تسلط یافت.



مراحل دستیابی کریم خان به قدرت:

*در اولين اقدامش تويسرکان را به تصرف درآورد. او توانست بر «مهرعلی خان تکلّو» حاکم همدان با دویست سوار در برابر پنج هزار سرباز پیروز شود. و باعث شد سرداران زندیه به او لقب خانی دهند و از این زمان او به کریم خان زند مشهور شد.
گام اول او تسخیرگلپایگان بود.
گام دوم و سوم اوتسخیر همدان وسپس اصفهان بود. علی مردان خان بختیاری اولین پیمان شکن ظالم  را به زانو درآورد، او اردلانی‌های سنه دژ(حسنعلی خان اردلانی) که وابسته به قاجار و عثمانی بودند را به سختی تنبیه کرد. آزادخان افغان رقیب سرسخت خان زند که بارها او را شکست داده بود درپایان نیز پناهندهٔ خان زند شد؛در این میان محمدحسن خان قاجار که آزادخان را نیز شکست داده بود، سردار زندیه(علی مردان خان زند) رانیز شکست داد. خان قاجار در نبردی دیگر خان زند را شکست داد و اصفهان را تصرف نمود.
در نبرد بعدی با پیوستن شاه اسماعیل سوم به خان زند و تصرف تدارکات جنگی حسن خان قاجارتوسط کریم خان زند شیرازهٔ نیروهای اواز هم پاشیده شد و خان زند اورا زمین گیر کرد و درنهایت خان قاجار شکست خورد. فتحلی خان افشار که از هم پیمانان خان قاجاربود، نیز تسلیم کریم خان زند شد. 

*دوران پراز جنگ وآشوب پس از افشاریه به پایان آمده بود. کریم خان زند، رسما فرمانروای ایران شد وطی مدت حکمرانی خود عدالت پیشه کرد، و درتاریخ به نیکی از او یاد شده است.

محل فوت، هنگام فوت، محل دفن:
👇👇👇
کهولت سن و بيماری، شاه عادل زند را درسن هشتاد سالگی از پای انداخت_ سيزدهم صفر ۱۱۹۳ هجری قمری (۱۷۹۹ میلادی_۱۱۵۷ خورشیدی ) در شیراز وفات يافت.
 *وی در موزه پارس یا عمارت فرنگی روبروی زندان کریم خانی (ارگ کریم خانی) ضلع جنوبی مجاور حیاط هنرستان صنعتی نمازی شیراز به خاک سپرده شده‌است.
پس از چیرگی آغامحمدخان قاجار بر شیراز، به دلیل کینه‌اش قبر وکیل الرعایا را شکافته و استخوان‌های او را به تهران برد و در کاخش در مکانی بنام خلوت کریم خانی دفن کرد.

*ازنام مادر، همسر وخواهران (؟) او اطلاعت دقیقی دردسترس نیست؛ به همین دلیل نامی ازآنها آورده نشده است. 

گردآوری✍:سیف ا...چراغی

منابع:
۱- محبوبه تهرانی،کریم خان زند
۲- جان.آر.پری، زندگی پرماجرای کریم خان زند ترجمهٔ: داوودنعمت الهی
۳- حسن پیرنیا، (مشیرالدوله)، تاریخ ایران
تعداد بازدید از این مطلب: 29
موضوعات مرتبط: تاریخ , مشاهیر , مقالات ,
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 2
|
مجموع امتیاز : 6




می توانید دیدگاه خود را بنویسید

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی