close
تبلیغات در اینترنت
لک پرس
لک پرس
رسانه فرهنگی قوم لک
مطالب پر بازدید
مطالب تصادفی
یارمخمدخان کرمانشاهی سردار بزرگ مشروطه خواه لک

یار محمدخان در شهر کرمانشاه علاقه مند به ورزش باستانی گردیده و به اتفاق دوست و برادر خوانده اش حسین خان کلاه  مال همه روزه در جایگاه ورزش باستانی چال سنگفرش ها یا همان زورخانه حوری آباد حاضر گردیده و به ورزش پرداخته اند.

 

مهاجرت به تهران و تبریز:

     یارمحمدخان  که در این کشاکش ها همراه مشروطه طلبان بوده و آوازه ای یافته بود، در اجرای دعوت انجمن ها به قیام عمومی مصمم می گردد به جهت مساعدت و یاری رسانیدن به مشروطه خواهان عازم تهران شده و پس از رسیدن به شهر مذهبی قم مطلع  می شود که مجلس دوره اول با توپ قزاق روسی و ایرانی تحت امر پالکونیک لیاخوف از میان رفته و سر جنبانان مشروطه دستگیر و به شهادت رسیده اند و گروهی نیز مخفی و متواری گردیده و لذا پس از ورود به تهران و تماس با آزادی خواهانی که در سفارت انگلیس متحصن هستند با راهنمایی و توصیه آنان جهت همکاری با ستارخان عازم تبریز می گردد. احمد کسروی در کتاب تاریخ مشروطه ایران می نویسد: "تنها کسانی که از شهرهای ایران به یاری تبریز آمدند یارمحمدخان زردلانی کرمانشاهی و همراهان او بودند، در آن روزها که مجلس به همه شهرها تلگراف فرستاده یاوری می طلبید با یک برادر خوانده و یک دوست که نامهای هر دو حسین خان بود تفنگ و اسب خریدند و آهنگ تهران کردند که به یاری دارالشورا برسند . ولی چون به قم رسیدند در آنجا با بمباران مجلس آگاه یافته و با سختی از بیراهه خود را به تبریز رساندند.:"

     دکتر ملک زاده در کتاب تاریخ انقلاب مشروطیت ایران می نویسد: "از جمله کسانی که حقاً نامش باید در تاریخ مشروطیت ایران جاویدان باقی بماند یار محمدخان دلاوری از قوم لک کرمانشاه است، این مرد غیرتمند و شجاع و مشروطه خواه که در انقلاب و کشمکش میان مشروطه خواهان و مستبدین کرمانشاه فداکاریها کرد و شجاعت بسیار از خود نشان داد."

     یار محمدخان و همرهان او هنگامی که به تبریز رسیدند شهر در محاصره ی اردوی دولتی بود ولیکن راه های ورود به شهر مسدود و در اختیار نیروهای استبداد قرار گرفته بود و این بود که او و یارانش به قوای ملی پیوسته و در جرگه مدافعین تبریز و یاران ستارخان درمی آیند.

سردار مجاهد یارمحمدخان و حسین خان امیربرق بعد از آن که کرمانشاه را تصرف نمودند و از چنگال مستبدین رهایی ساختند، در روزهایی که ملت باشعارهای توفنده" یا مرگ یا استقلال" با آنچه را که در توان داشتند به مقابله با دولت استعماری روس و انگلیس برخاسته و در یک اقدام میهنی و انقلابی علاءالدوله از مستبدین کرمانشاه این عنصر نامردمی و وطن فروش را با شلیک چند گلوله از پای درآورند.

      احمدی کسروی در جای دیگر در کتاب تاریخ انقلاب مشروطیت در ایران می نویسد: "روز هجدهم صفر سال 1330 همه جا جنگ می رفت و مجاهدین گام به گام به پیش می آمدند تا به همه جای کرمانشاه دست یافتند و سالارالدوله با همراهان خود از داود خان کلهر سردار مظفر و دیگران نایستاده گریخت و بدین سان یار محمدخان با دسته ی اندکی شهر کرمانشاه را بگشـــود."

      یارمحمدخان مردی روستایی و ساده و پاک، دلاوری صادق اینچنین در راه استقلال ایران عزیز اسلامی جانش را فدا کرد، اما او هنوز گمنام است او را به درستی، به حق و به واقع باید آغازگر سلسله قیامهای مردمی و مظالم ستیزی دانست که هر از چندگاه یکبار بر علیه انحراف دولت مردان مشروطه از اصول مشروطیت راستین از قوه به فعل درمی آمد.

پس از سرکوب قیام سردار مجاهد یار محمدخان بود که قیام های دیگری چون جنبش لاهوتی وافسران ژاندارمری در دو مقطع زمانی، قیام سید حسین لاری مقابله و نبرد عشایر قشقایی با انگلیسی ها در فارس، قیام دلیران تنگستانی و دشتستان در جنوب، قیام سردار جنگل، میرزاکوچک خان ، قیام شیخ محمد خیابانی، قیام کلنل محمدتقی خان پسیان و تشکیل اردوی چریک کاوه به منصه ظهور و بروز رسید و چه حیف که اجاقهای این جنبش ها از لحاظ زمانی و مکانی جدا جدا سوخت و جدا جدا خاموش شد.

     دکتر مهدی ملک زاده در جای دیگر کتاب انقلاب مشروطیت ایران می نویسد:" شب سیزدهم مهر ماه 1291 یار محمدخان با مجاهدین وارد شهر کرمانشاه شدند و با رشادت بی نظیری اکثر مناطق شهر را تصرف کردند و به طرف ارگ دولتی شهر که فرمانفرما در آن مستقر بود حمله بردند. فرمانفرما به دفاع پرداخت و تشویش در چند نقطه شهر کرمانشاه که در تصرف داشتند بنای تیراندازی را گذاردند، سردار مجاهد یار محمدخان سربرهنه و کف بر لب بدون پروا و هراس از آتشی که بر سرش می بارید با عده ای از یاران مجاهد لک کرمانشاهی قدم به قدم به آتش مدافعین پاسخ داده و به جلو می رفتند، همه چیز از یک پیروزی سریع خبر می داد که به ناگاه از دریچه سقف بازار، سیاه دلی کور باطن تیری بر سر آخرین سردار مجاهد مشروطه شلیک نمود و آنچه را که تا لحظه ای پیش حیات داشت و سودای رهایی میهن از بند به یک باره به خاموشی کشانید.

 نقشه ترور سردار از این قرار بود که یکی از یاران مجاهد یارمحمدخان که در طرح نقشه  عملیات جنگی سران مجاهدین شرکت داشت فرمانفرمای مستبد را از قصه نقشه و محل عبور سردار مجاهد یار محمدخان از بازار به داخل ارگ آگاه نموده و آن والی سیاه روی عنصری از کوردلان مزدور خود را بر بام بازار کلوچه پزی های شهر کرمانشاه با مقصودی پلید و اهریمنی به نگهبانی گمارد تا در لحظه مناسب از دریچه سقف بازار قصد سوء خود را عملی سازد و در آن وقت که سردار مجاهد یارمحمدخان با عده ای از یاران به گفتگو پرداخته بود به دنبال شلیک اولین گلوله در دهان سردار که از پشت سرش بیرون آمد به حیات مردی بیدار و دلاور خاتمه داد.

     دکتر علی اکبر نقی پور مؤلف کتاب یارمحمدخان سردار بزرگ مشروطه چنین می نویسد: "یار محمدخان کرمانشاهی از آخرین سرداران فدایی مشروطیت ایران است، اکثر تاریخ نویسان او را فراموش کرده اند و کسانی که یادی از او کرده اند، بسیار به اختصار به او پرداخته اند، بدین جهت جایگاه او در انقلاب مشروطیت ایران درست مشخص نیست و آن طور که باید و شاید حق فداکاری و جانبازی او ادا نشده است." مهندس کریم طاهرزاده در کتاب قیام آذربایجان در انقلاب مشروطیت نیز چنین می نویسد: "زنده یاد یار محمدخان و برادرش حسین خان دو دلاور از کرمانشاه رشادتهای فراوانی در دوران مشروطیت از خود نشان دادند و نامشان در تاریخ ایران ماندگار شد."

     و اما روزنامه سعادت ایران چاپ دوشنبه 14 مرداد 1330 شمسی در شرح یارمحمدخان می نویسد:"درود به شهدای راه آزادی شادوران سردار یار محمدخان کرمانشاهی در شهر بلا دیده ما کرمانشاه مردان رشید و شجاعی برای برافراشتن لوای مشروطیت مسلحانه قیام کردند و مدتها با مخالفین آزادی مبارزه نمودند، مرحوم یار محمد خان زردلانی سردار نامی کرمانشاهی که همه چیز خود را فدای آنها می کرد و تا آخرین نفس به جنگ علیه دشمنان حریت ادامه داد تا بالاخره در خاک و خون خود غلطید و به شهادت رسید (روزنامه سعادت ایران چاپ دوشنبه 14 مرداد 1330)"


تعداد بازدید از این مطلب: 19
موضوعات مرتبط: مشاهیر ,
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0




می توانید دیدگاه خود را بنویسید

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی