close
تبلیغات در اینترنت
لک پرس
لک پرس
رسانه فرهنگی قوم لک
مطالب پر بازدید
مطالب تصادفی
مور لکی

پیشتر به معرفی کلی مور و هوره لکی اشاره کردیم. در این بخش به معرفی‌کامل مور لکی میپردازیم 

مور به دو بخش بزرگ تقسیم می‌شود:بخش اول مور مجلسی و بخش دوم مور غیر مجلسی.

 

ا- مور مجلسی که به چهار دسته تقسیم می‌شود و هر کدام از این‌ها نیز خود دارای مقامهای گونا گونی است.

 ۲- مورغیر مجلسی دارای چهار سبک می باشد و هر کدام از این‌سبکها نیز خود حائز طرزها و روشهای مختلفی می باشند.

تعداد بازدید از این مطلب: 34
موضوعات مرتبط: موسیقی لکی ,
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 2
|
مجموع امتیاز : 6


مور و هوره، موسیقی مقامی لکی

«مور» و «هوره»

موسیقی مقامی قوم کهن لک 

مویه لفظ تغییر یافته مور لکی است. مور واژه ایست که ریشه در زبان اوستایی و زبانهای قبل از آن دارد. #مور_لکی با تمام مویه ها متفاوت است. مور ابیات یا کلیمه هایی است بر وزن هجایی با لاوشهایی که برای حزین تر شدن در لابلای ابیات سروده میشوند. این ابیات بخشی از ادبیات گذشته لکها هستند. 

بعضا ممکن است مور خوانهایی که طبع شعری هم دارند فلبداهه ابیاتی را بخوانند. #مور_موسیقی_مقامی_قوم_لک_است که مقامهای مختلفی دارد. اما مویه زمزمه های حزین است که برخی ایلات بالاگریوه و کلهرها و ... می خوانند. مویه جملات فاقد وزن و پراکنده هستند که در نهایت دلتنگی به صورت فالبداهه زمزمه میشوند. 

مور یک شاخصه کاملا#لکی است. 

تمایز مور و هوره در محتوا و سوزی است که مور دارد. مور در واقع با سوگ و دلتنگی ناشی از سوگ همراه است. اما هوره با مقامهای مختلف در محتوای نسبتا متفاوت چون شرح رشادتها، دلدادگیها، ستایش، تلقین روحیه و حتی در مواقع شادیانه سروده میشود.

هوره هم یک شاخصه کاملا لکی است که برخی ایلات منشعب از لک هم مقامهای کمی از آن چون سیاه چمانه و گورانی را حفظ کرده اند. اما مقامات هوره در قلب مناطق لک نشین که کمتر دست خورده اند و هنوز بر هویت لکی خود ایستاده اند بسیار متنوع است.

شاید بحث در مورد تقدم و تاخر مور و هوره ره به جایی نبرد و اگر یکی را مقدم بر دیگری بدانیم منطقی نباشد. چرا که مور و هوره هر دو در قلب زاگرس مرکزی و بر اساس نیاز مردم لک در تعامل با محیط اطرافشان در مقامهای متعدد سروده شده اند. 

بدیهی است مور و هوره موسیقی مقامی  #قوم_لک هستند. مقامهایی که متفاوت از موسیقی ردیفی دستگاهی بوده. اما آوازها، ترانه ها و نواهای دستگاهی فراوانی قطعا ریشه در مقامات مور و هوره دارند.

گردآورنده: دکتر داوود داوودی(سرپرست تیم پژوهشی ثبت ملی زبان لکی)

تعداد بازدید از این مطلب: 60
موضوعات مرتبط: موسیقی لکی ,
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 2
|
مجموع امتیاز : 6


گلونی لکی

گلونی_لکی

گلونی نوعی پوشش و سر بند است که توسط زنان لگ زبان مورد استفاده قرار می گیرد.این پوشش پارچه ای است مربع شکل از جنس ابریشم به ابعاد یک متر در یک متر و با گلهایی رنگارنگ بر زمینه ای رنگی به طوریکه گلهای آن به وضوح نمایان می شود.

این پوشش مورد استفاده ی مردان لک هم قرار می گیرد و آن به سه شکل انجام می شود .اول اینکه وقتی مردان ستره می پوشند از این گلونی به جای شال استفاده می کنند. دوم زمانی که یک جوان لک عروسی می کند آن را به گردن می آویزد یا به کمر می بندد.سوم بیشتر اوقات مردان مسن آن را به دور کلاه می پیچند و گوشه ای از آن را به دور گردن می پیچیند  تا از سرما و گاه گرد و غبار در اما باشند.

فولکلور برای جوان لک که گلونی در گردن می آویزد :

م برامی می شیران گشته بو 

گلونی و مل خدا رشته بو

برای زنان هم فولکلور زیاد است که به یک فولکلور بسنده می کنیم :

ارینت هاتیه دسی گلونی گری بیتیر ار بان زلف سوسنی

ارینت هاتیه دسی گلونی        

و منت پا منی و روی سر زمی

ایلات ملکشاهی و کلهر و به طور کلی آنهایی که خود را کرد جنوبی می دانند هر چند با قوم لک پیوستگی تاریخی و فرهنگی و زبانی دارند ، از این پوشش استفاده می کنند.

این سربند دارای انواع مختلفی است که میتوان به چوار کلاخی(چهار کراخی)،«کچلاخی» ،« سرون شل» و «سرون یه لایی»  نام برد.

چوار کلاخی :

هر گاه چهار گلونی کوچک را که هر کدام در حاشیه داری گل و نقش و نگار باشند به عهم دوخته شوند گلونی بزرگتری درست می شود که به چهار کراخی معروف است .این نوع در گویش عامه به چهار کلاخی معروف شده است

کچلاخی :

تلفظی ازییلاق است و منظور مناطق سردسیر است.مردمان لک زمانی در کوچهای خود به خاطر پرورش احشام زمستانها به قشلاق و تابستانها به ییلاق بر می گشتند که عموما منطقه ی ییلاق کوههای گرین بود .این نوغ شرون به  ییلاق نسبت داده شده است.

سرون شِل :

هر گاه سر بند کمی شُل بسته شود و پیچ و تابهای آن به سمت پایین حرکت کند حالتی زیبا را به تصویر می کشد که شعرا در وصف آن سروده هایی دارند.

سرون یه لایی :

در برخی مناطق برای زیبایی سرون را کمی متمایل به راست می بندند که به آن سرون یه لایی گفته می شود ودر وصف این نوع سرون هم فولکلورهایی هست .به عنوان نمونه  :

افرادی که از خانواده هایی با مراتب بالای اجتماعی هستند عموما طوری  سربند (گلونی) را می بندند که از پشت سر دنباله ی آن تا پشت پاها برسد و گاه زمین را هم لمس کند و این نشانه ی وقار و مرتبت اجتماعی هم هشت.

گلونی انواعی دارد که هر کدام را در زمان خاص و طبقه ی خاص می پوشیدند.از جمله می توان به « دارایی»و «دسمال» (دستمال)و «فریت کاو» و حریری اشاره کرد.

دارایی :

این نوع سر بند عبارت بود از یک دستمال بسیار بزرگ و رنگارنگ بود که در پشت سر آن را به هم گره می زدند و کار روسریهای بزرگ را می کرد.به این نوع «لنگه ی دارایی»هم می گفتند.

دسمال :

از «دسمال» که رنگش مشکی بود هم برای سر و هم برای دوش استفاده می شد .زمانی که عزایی پیش می آمد از آن به عنوان و نشانه ی عزا استفاده می شد.

فریت کاو :

فریت به معنای تار و پود است که زمینه ی اصلی قالی و پارچه را تشکیل می دهد . در زبان لکی این واژه را به هعمین معنا به کا می برند ، اما در زبان فارسی فریت کاری نوعی رنگ آمیزی سرامیک در کوره است که با بحث ما نیز بی ربط نیست.

پوششی همانند حریری است با این اختلاف که «فریت کاو» زمینه ای یک رنگ با حاشیه و طراز .از این نوع هنگام عروسی به جای پارچه های سفید امروزی آن را بر روی همه ی پوششهای دیگر می پوشیدند تا حجاب و حفاظی در مقابل نور آفتاب باشد.

در هر صورت گلونی پرچم و نماد قوم لک است و اگر دیگران از آن استفاده می کنند به خاطر وقار و زیباییهای این پوشش است.

 گردآورنده: مهدی زینی اصلانی 

تعداد بازدید از این مطلب: 69
موضوعات مرتبط: پوشش لکی ,
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 3
|
مجموع امتیاز : 7


ثبت ملی زبان لکی

سند ثبت ملی زبان لکی در فهرست اثار ناملموس کشور

تعداد بازدید از این مطلب: 68
موضوعات مرتبط: ادبیات و زبان لکی , خبر ,
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 4
|
مجموع امتیاز : 8




تعداد صفحات : 14